Wprowadzenie
Rok 2025 przyniósł istotne zmiany w polskim prawie cywilnym, które wpływają zarówno na przedsiębiorców, jak i zwykłych obywateli. W tym artykule przedstawiam najważniejsze nowelizacje Kodeksu cywilnego i przepisów związanych z ochroną konsumentów.
1. Nowe terminy przedawnienia roszczeń
Od stycznia 2025 roku obowiązują zmienione terminy przedawnienia dla wybranych roszczeń cywilnych:
- Roszczenia z umów konsumenckich – termin przedawnienia wydłużony z 2 do 3 lat
- Roszczenia z tytułu rękojmi – ujednolicenie terminu na 3 lata dla wszystkich towarów
- Roszczenia odszkodowawcze z tytułu deliktu – utrzymanie 3-letniego terminu z wyraźniejszymi zasadami jego biegu
Praktyczne konsekwencje
Konsumenci zyskali więcej czasu na dochodzenie swoich praw. Przedsiębiorcy natomiast muszą przechowywać dokumentację dłużej i być przygotowani na potencjalne roszczenia przez dłuższy okres.
2. Wzmocniona ochrona konsumentów
Najważniejsze zmiany w ustawie o prawach konsumenta:
Prawo odstąpienia od umowy
- Wydłużenie terminu na odstąpienie od umowy zawartej na odległość z 14 do 21 dni
- Jaśniejsze zasady zwrotu przedpłat – maksymalnie 14 dni od odstąpienia
- Nowe obowiązki informacyjne dla sprzedawców internetowych
Nieuczciwe postanowienia umowne
Rozszerzono katalog klauzul uznawanych za abuzywne (nieuczciwe), w tym:
- Automatyczne przedłużanie umów powyżej 12 miesięcy bez zgody konsumenta
- Nadmierne kary umowne przekraczające 30% wartości umowy
- Jednostronne prawo przedsiębiorcy do zmiany ceny po zawarciu umowy
3. Elektroniczne oświadczenia woli
Nowelizacja Kodeksu cywilnego rozszerza możliwości składania oświadczeń woli w formie elektronicznej:
- Uznanie wiadomości e-mail z kwalifikowanym podpisem elektronicznym za równoważne formie pisemnej
- Możliwość zawierania umów o wartości powyżej 50 000 zł drogą elektroniczną bez dodatkowych formalności
- Wprowadzenie cyfrowego potwierdzenia odbioru oświadczenia woli
4. Odpowiedzialność solidarna
Zmieniono przepisy dotyczące odpowiedzialności solidarnej w umowach wielostronnych:
- Dłużnik pozwany przez wierzyciela ma prawo wskazać współdłużników w odpowiedzi na pozew
- Nowe zasady regresu między dłużnikami solidarnymi – automatyczne określenie udziałów po równo, jeśli umowa nie stanowi inaczej
- Krótszy termin na dochodzenie regresu – 2 lata od dnia spełnienia świadczenia
5. Umowy o dzieło i zlecenie
Przepisy o umowach o dzieło zostały zaktualizowane:
- Zamawiający ma prawo do częściowego odbioru dzieła nawet bez zgody wykonawcy
- Precyzyjniejsze zasady wad ukrytych – zamawiający ma 6 miesięcy na ich zgłoszenie od wykrycia
- Nowa zasada: możliwość wypowiedzenia umowy o dzieło przez obie strony z 30-dniowym wyprzedzeniem (chyba że umowa stanowi inaczej)
6. Zmiany w prawie zastawu i hipoteki
Zastaw rejestrowy
- Uproszczono procedurę ustanowienia zastawu rejestrowego – teraz wystarczy wpis do rejestru zastawów bez aktu notarialnego (dla ruchomości o wartości do 100 000 zł)
- Możliwość elektronicznego zgłaszania zastawu przez przedsiębiorców
Hipoteka
- Skrócono czas wpisu hipoteki do ksiąg wieczystych – maksymalnie 7 dni roboczych
- Nowa kategoria: hipoteka kaucyjna elektroniczna dla zabezpieczenia zobowiązań w handlu elektronicznym
7. Co to oznacza dla Ciebie?
Dla konsumentów
✓ Więcej czasu na reklamacje i odstąpienie od umów
✓ Lepsza ochrona przed nieuczciwymi klauzulami
✓ Łatwiejsze dochodzenie odszkodowań
Dla przedsiębiorców
✓ Konieczność aktualizacji regulaminów i wzorów umów
✓ Dłuższe przechowywanie dokumentacji
✓ Nowe możliwości w zakresie zabezpieczeń (zastaw, hipoteka)
✓ Łatwiejsze zawieranie umów elektronicznych
Podsumowanie
Zmiany w prawie cywilnym wprowadzone w 2025 roku mają na celu modernizację polskiego prawa i dostosowanie go do realiów gospodarki cyfrowej. Zwiększają ochronę konsumentów, ale nakładają też nowe obowiązki na przedsiębiorców.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Jeśli zmiany w prawie cywilnym dotyczą Twojej sytuacji lub prowadzisz firmę i potrzebujesz dostosować dokumentację do nowych przepisów, zapraszam do kontaktu.
Jako doświadczona adwokatka specjalizująca się w prawie cywilnym i gospodarczym, pomogę Ci:
- Przeanalizować wpływ zmian na Twoją sytuację prawną
- Zaktualizować regulaminy i wzory umów
- Dochodzić roszczeń na podstawie nowych przepisów
Skontaktuj się ze mną: formularz kontaktowy lub tel. +48 736 029 256
Artykuł ma charakter informacyjny. W indywidualnych sprawach zalecam konsultację z prawnikiem.